Posts tonen met het label BBC Radio 3. Alle posts tonen
Posts tonen met het label BBC Radio 3. Alle posts tonen

maandag 30 januari 2012

Rabindranath Tagore en de Bengaalse sensibiliteit

Rabindranath Tagore met Albert Einstein. Foto uit 1930.

Het programma The essay van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 is regelmatig aan bod gekomen op deze site en tevens op diverse, bijbehorende themasites, en dat met een groot scala aan onderwerpen.

In het laatste kwartier (onze tijd) van maandag 30 en dinsdag 31 januari en van woensdag 1 februari tot en met vrijdag 3 februari, wordt de vijfdelige serie Tagore and the Bengali sensibility uitgezonden van schrijver, criticus en muzikant Amid Chaudhuri, over het werk en de invloed van de over de hele wereld vermaarde Bengaalse dichter, romancier en toneelschrijver Rabindranath Tagore (1861-1941), die in 1913 als eerste niet-Europeaan werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur.


Signatuur van Rabindranath Tagore in Bengaals schrift.

Zoals gebruikelijk, is het laatste kwartier van de vijf werkdagen in kwestie, dus tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd, ingeruimd voor de afleveringen van
The essay. Dat is deze week niet anders.
Maandag 30 januari, deel 1: A cherished acqaintance.
Dinsdag 31 januari, deel 2: The poet of a turning point.
Woensdag 1 februari, deel 3: A past with nature.
Donderdag 2 februari, deel 4: A transformative time.
Vrijdag 3 februari, deel 5: A public life.

maandag 2 januari 2012

BBC Radio 3: Belief diverse aspecten van geloven

Gedurende de vijf werkdagen van de week van maandag 2 tot en met vrijdag 6 januari wordt door de Britse cultuurzender een programma van een half uur uitgezonden onder de titel Belief.
Op maandag 2 januari kunt u in genoemde dertig minuten luisteren naar een interview met Rupert Sheldraka (geboren 1942) over de relatie tussen wetenschap en religie. (Uitzending is tussen 22:30 uur en 23:00 uur.)
De Brits-Iranese komiek en acteur Omid Djalili (geboren 1965) geeft op dinsdag 3 januari een interview over het geloof. (Uitzending tussen 22:30 uur en 23:00 uur onze tijd.)
Op woensdag 4 januari wordt opnieuw een interview uitgezonden: deze keer met romancière en dramaschrijfster Stella Duffy (geboren 1963 te Londen) over haar katholieke jeugd in Nieuw-Zeeland, alsmede over haar bekering tot het boeddhisme (Uitzending tussen 23:00 uur en 23:30 uur onze tijd.)
Choreograaf Akram Khan spreekt op donderdag 5 januari over de invloed van zijn moslim-opvoeding op zijn werk. (Uitzending tussen 22:30 uur en 23:00 uur.)
De serie wordt op vrijdag 6 januari afgesloten door een interview met biochemicus Denis Alexander, over de relatie tussen zijn christelijke geloof en de wetenschap.
(Uitzending tussen 22:15 uur en 22:45 uur.)

Afbeeldingen
1. Celbioloog Rupert Sheldraka.
2. Schrijfster Stella Duffy.
3. Choreograaf Akram Khan.

zondag 18 december 2011

The essay over de kracht van het werk van Dickens

Vijf keer een kwartier besteedt het BBC Radio 3-programma The essay aan de kracht van het oeuvre van de ooit super populaire Engelse auteur Charles Dickens (1812-1870), die nog steeds een redelijke tot goede belangstelling geniet. Niet iedereen is op dezelfde wijze, of soms helemaal niet, gecharmeerd van de man en/of van zijn boeken. De manier waarop Dickens regaeerde op de Pre-Rafaëlieten, liet ook danig te wensen over, en dat hij daarmee zijn vriendenkring binnen de culturele sector van die periode in de Engelse geschiedenis bepaald niet groter heeft gemaakt, ligt voor de hand.


Marley's Ghost, getekend door karikaturist
John Leech (1817-1864).

The writer's Dickens

De vijf afleveringen van het programma The writer's Dickens worden, zoals dat gebruikelijk is binnen het kader van het radioprogramma in kwestie, verspreid over vijf avonden ─ deze keer in de week van maandag 19 tot en met vrijdag 23 december ─ steeds gedurende het laatste kwartier van de dag ─ dus tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd ─ uitgezonden.
Elk van die vijf kwartieren heeft een eigen thema; dat van de vrijdagse aflevering luidt Christmas. Daarmee zijn we aangeland bij Dickens' meest beroemde verhaal: A Christmas Carol in Prose uit 1843, dat ook dit jaar wel weer ergens in Europa ─ zo niet op tal van plekken ─ als film, of als anderszins gedramatiseerde versie, de ether ingeslingerd zal worden.

Great Expectations

Daarnaast is onlangs bekend geworden dat de Britse televisiezender BBC One op dinsdag 27 december het kostuumdrama Great Expectations, op basis van de gelijknamige Dickens-roman uit 1860-1861 ─ eerst verschenen als feuilleton ─, zal uitzenden.

zondag 11 december 2011

Words and music over 'onze relatie met alcohol'

Malcolm Lowry.
Foto uit 1946.
Een fascinerend gezelschap 'komt bijeen' in de aflevering van het culturele programma Words and music van BBC Radio 3, die op zondag 11 december, tussen 19:30 uur en 20:45 uur onze tijd wordt uitgezonden. Poëzie, proza en klassieke muziek vormen ook nu weer de 'ingrediënten' voor het thema van deze week: onze relatie met alcohol.
Sally Dexter en Jon Strickland zijn deze keer degenen die de voordrachten verzorgen. De teksten zijn voor deze aflevering afkomstig ban drie auteurs, die qua persoonlijkheid en oeuvre wel zeer uiteenlopen. Naast Charles Dickens (1812-1870) ─ een decembermaand zonder Dickens is bijna ondenkbaar ─ komen Malcolm Lowry (1909-1957) en de Franse schrijfster Colette (1873-1954) [1] aan de beurt.
Voor de muziek is de keuze gevallen op stukken uit het werk van de Italiaan Giuseppe Verdi (1813-1901), de Engelsman Peter Warlock (1894-1930) [2], de onovertroffen Franse grootheid Maurice Ravel (1875-1937) en de Amerikaan Aaron Copland (1900-1990).
__________
[1] Colette is de schrijversnaam van Sidonie-Gabriele Colette.
[2] Peter Warlock is het pseudoniem van Philip Arnold Heseltine.

zondag 4 december 2011

Words and music deze keer over temperamenten

De aflevering van het vaste programmaonderdeel op de zondagavond van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 zal worden uitgezonden tussen 19:30 uur en 20:45 uur onze tijd, heeft als thema Four Temperaments [1]. Joe Dunlop en Joanne Tope houden voordrachten.
Teksten zijn deze keer afkomstig van klassiek Engelse dichters uit de afgelopen zeven eeuwen.

De Engelse dichter
John Donne (1573-1631).
Daarbij gaat het om onder anderen Geoffrey Chaucer (ca. 1345-1400), John Donne (1573-1631), William Wordsworth (1770-1850) en Dylan Thomas (1914-1953).
Drie Engelse componisten, John Dowland (1563-1626), en twee die de in de tweede helft van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw hebben geleefd, 'leveren' de muziek voor deze aflevering: Edward Elgar (1847-1934) en Gustav Holst (1874-1934), en dat geldt voor de 'volle negentiende eeuwse' Oostenrijker Anton Bruckner (1824-1896).

Zie tevens het artikel van heden op onze zustersite Tempel van het fin de siècle.
__________

[1] De vier temperamenten zijn:  cholerisch, flegmatisch, melancholish en sanguinisch.
De Deense componist Carl Nielsen (1865-1931) heeft zijn Tweede Symfonie, opus 16, (uit de jaren 1901-1902) voorzien van de ondertitel De fire temperamenter. Daarin is de volgorde zoals hier omschreven.

zondag 27 november 2011

'Words and music' over de Great Exhibition 1851

William Carlos Williams.
Pasfoto met signatuur (1921).
In 1851 werd in Londen een zeer omvangrijke expositie gehouden ─ een Wereldtentoonstelling ─ over industrie in combinatie met cultuur. Die tentoonstelling is de geschiedenis ingegaan als de Great Exhibition.
'Words and music', dat een vast onderdeel uitmaakt van de programmering van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, biedt in de aflevering van zondag 27 november ─ uit te zenden tussen 19:30 uur en 20:15 uur onze tijd ─ uitingen van poëzie en proza met betrekking tot die Wereldtentoonstelling van 1851, gepresenteerd door middel van voordrachten door acteur Scott Handy (*1968) en actrice Catherine Harvey , aangevuld met teksten van William Carlos Williams (1883-1963).

Het muzikale element in deze aflevering stamt van onder anderen Angela Morley (1924-2009), Aleksandr Mosolov (1900-1973) en Béla Bartók (1881-1945).

donderdag 3 november 2011

Lezing door Jimmy Wales, vrijdag op BBC Radio 3

In het literaire programma The verb van de Britse zender BBC Radio 3, dat op vrijdag 4 november wordt uitgezonden tussen 23:00 en 24:00 uur (onze tijd) wordt aandacht besteed aan de opening van het Free Thinking Festival 2011, met daarin een lezing door Jimmy Wales, oprichter van het internet-naslagwerk Wikipedia.
__________
Afbeelding: Jimmy Wales, geboren 1966, de oprichter van Wikipedia. Foto uit 2008.

maandag 17 oktober 2011

The essay met dichteres Ruth Padel: Wild Things

De Engelse dichteres
Ruth Padel. Foto overge-
nomen van haar website.
In het werk-dagelijkse, een kwartier durende, program The essay van de Britse zender BBC radio 3, besteedt de Engelse dichteres Ruth Padel (geboren in 1946), gedurende de vijf avonden van maandag 17 tot en met vrijdag 21 oktober het laatste kwartier van die etmalen (onze tijd), aandacht aan enkele dieren. Geen wonder: ze is niet alleen letterkundige maar ook intens betrokken bij een Zoölogisch Genootschap.

Op maandag 17 oktober is dat The deer
Op dinsdag 18 oktober is dat The robin
Op woensdag 19 oktober is dat The badger 
Op donderdag 20 oktober is het The butterfly
Op vrijdag 21 oktober is de aandacht gericht op The fox.

zondag 21 augustus 2011

BBC's Words and music over leven in 't oude Rome

In het programma Words and music dat als laatste onderdeel van het avondprogramma op BBC Radio 3 zal worden uitgezonden op zondag 21 augustus ─ althans op basis van de tijdrekening in onze regionen ─ vanaf 23:15 uur, poëzie, proza en muziek voorgesteld over het leven in het oude Rome.
De Romeinse dichter Plinius sr.
Tot 00:30 uur in de nacht op maandag 22 augustus kunnen we luisteren naar voordrachten door Sian Phillips en Peter Marinker, uit teksten van de klassieke Romeinse dichters Plinius (23-79), Juvenalis (ca. 60-ca.135) en van de 19de eeuwse Engelse schrijver Charles Dickens (1812-1870).
Muziek klinkt uit het oeuvre van Richard Wagner (1813-1883) ─ waarschijnlijk uit de opera Rienzi, over de Romeinse tribuun die ten onder gaat ─, van Carl Orff (1895-1982) ─ wellicht uit diens op muziek gezette teksten van de Romeinse dichter Catullus (84-54 vóór onze jaartelling), de Catulli Carmina uit 1943 ─ van Nino Rota (1911-1979) en van Ottorino Respighi (1879-1936) ─ vast wel een gedeelte uit diens Romeinse trilogie: de Fontane di Roma (1915-1916), Pini di Roma (1923-1924) en Feste Romane (1928).

zaterdag 16 juli 2011

Drie briefkaarten van schrijvers uit Istanboel

In het programma The essay van BBC Radio 3, dat gewoonlijk om 23:45 uur 's avonds, als laatste onderdeel van de avond-uitzending (Nederlandse tijd) van dat medium de ether wordt ingestuurd op de vijf werkdagen van de week, wordt in de week van maandag 18 juli slechts gedurende drie avonden een aflevering uitgezonden. Dat dit niet, zoals gewoonlijk, elke avond van maandag tot en met vrijdag gebeurt, hangt samen met de programmering in verband met de BBC Promconcerten 2011.
De Turkse Elif Shafak.
Foto: Uitgeverij De Geus.
Op maandag 18 juli is de eerste van de Postcards from Istanbul afkomstig van de Britse schrijfster Mary Beard (geboren 1951), onder meer classica van de Universiteit van Cambridge en redactrice voor klassieke letteren van Times Literary Supplement. Haar Turkse collega Elif Shafak ─ die in 1971 te Straatsburg in Frankrijk werd geboren ─ zorgt voor de tweede briefkaart, maar dan pas op donderdag 21 juli. Van haar boeken zijn er in ieder geval drie uin Nederlandse vertaling verschenen bij Uitgeverij De Geus.
De Amerikaanse schijfster Maureen Freely (* 1952) verzorgt de derde briefkaart, op vrijdag 22 juli.

zaterdag 2 juli 2011

Weduwnaars met huizen ─ "pamflet in dramavorm"

George Bernard Shaw
Eén van de talrijke reacties welke na de opvoering, in 1892, van het allereerste toneelstuk van George Bernard Shaw (1856-1950), Widowers' Houses, werd geuit, luidde: "The play is a pamphlet in dramatic form." Zo stond het in The Western Mercury.
Wie dat stuk nog niet kent ─ en dat zullen er inmiddels heel wat liefhebbers van toneel zijn, omdat Shaws stukken, in relatie tot een halve eeuw geleden, nauwelijks meer worden opgevoerd ─, krijgt de gelegenheid, zijn lacune op te vullen door op de avond van zondag 3 juli de Britse cultuurzender BBC Radio 3 in te schakelen als om 21:00 uur, in het programma 'Drama on 3' dit toneelstuk (opnieuw) zal worden voorgesteld.
Na de eerste opvoering waren de meningen in de pers flink verdeeld. In de publicatie
Colonies in India kon men onder meer lezen: "Mr Shaw wishes to utter a tirade against certain abuses; and he thinks the theater a suitable pulpit for his utterances."
Tja, niet iedereen was (ook) toen (al) even gelukkig over het feit dat sociale misstanden werden benoemd en beschreven en, vooral, aan de kaak gesteld.

zondag 12 juni 2011

Pinkstereditie van Words and Music op BBC Radio 3

Gedichten van zowel Robert Herrick (1591-1674) alsook van Robert Browning (1812-1889) zijn op zondag 12 juni te beluisteren in de nieuwste aflevering van het letteren- en muziekprogramma Words and music van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, uit te zenden tussen 23:15 uur en middernacht.
Naast het proza en de poëzie, voorgelezen door Saskia Reeves en David Annen ─ woorden die betrekking hebben op het thema oneindigheid ─, zal er eveneens muziek worden gespeeld die hetzelfde thema tot onderwerp heeft. In dit geval klinkt er werk van Ludwig van Beethoven (1770-1827) en Henri Dutilleux (geboren 1916). 
Over laatstgenoemde meester der Franse twintigste eeuwse muziek is meer te vinden in een bijdrage van dinsdag 19 april op onze dochtersite Muziek en mensen. Binnen dat artikel wordt u door middel van een link verder doorverwezen naar een omvangrijke bijdrage met betrekking tot een bijzonder celloconcert van die componist.

zondag 1 mei 2011

Zelfverheffing als thema in BBC's Words and Music

Confucius, getekend door de
Tang Dynastie kunstenaar
Wu Daozi (680-740)
Self-improvement is het thema van het gebruikelijke zondagavond-programma van BBC Radio 3, getiteld Words and Music, dat ook deze zondag tussen 23:15 en 00:30 uur onze tijd aan de luisteraars zal worden gepresenteerd.
Het genoemde thema wordt behandeld in muziek, proza en poëzie. Dat komt onder meer tot uiting in voordrachten door Anna Maxwell Martin en Matthew Macfadyen. Zij presenteren teksten van de oeroude doch tegelijkertijd zo eigentijdse, want actuele, Chinese wijsgeer Confucius (551-479 vóór onze jaartelling), van de Duitse filosoof Immanuel Kant (1724-1804) en van de Engelse poet laureate Alfred Lord Tennyson (1809-1892).

De daarvoor uitgekozen muziek werd geschreven door de wereldvermaarde Engelsman Edward Elgar (1857-1934) en de Italiaan Muzio Clementi (1752-1832).

maandag 25 april 2011

BBC Radio 3: The essay ─ Het vaderinstinct

In het programma The essay, dat op werkdagen ─ beter gezegd op dinsdag tot en met zaterdag ─ tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd; in het land van herkomst tijdens het eerste kwartier van het laatste uur van maandag tot en met vrijdag ─ door BBC Radio 3 wordt uitgezonden, luidt het thema deze week The father-instinct.

Auteur/regisseur Lou Stein, met een kind op de nek.

In deze vijfdelige reeks van de schrijver Lou Stein staat de relatie centraal die heerst tussen vaderschap en creativiteit.
Het eerste deel behandelt de Archetypische Griekse vaders.

In de tweede aflevering laat John Keane weten hoe zijn kinderen invloed hebben uitgeoefend op zijn werk.
In de derde bijdrage ─ voor ons is die in de nacht van woensdag 27 op donderdag 28 april ─ wordt verslag gedaan van het contact dat schrijver Abdulrazak Gurnah na lange tijd opnieuw met zijn vader heeft gehad.
In de nacht van donderdag op vrijdag komt componist James MacMillan aan het woord over de door hem gewenste terugkeer van de traditionele vaderrol.
In het laatste kwartier van The essay, in de nacht van vrijdag op zaterdag, komt Lou Stein zelf in beeld. Hij vertelt dan over de wijze waarop zijn zoontje ─ lijdend aan het syndroom van Down ─ zijn werk heeft beïnvloed.

zondag 24 april 2011

De Ierse dichter Seamus Heany in Words and music

Law and order is het thema dat in de uitzending, deze zondag, 24 april, van het cultuurprogramma Words and nusic door BBC 3 Radio wordt voorgesteld. Het daarin gebruikte tekstmateriaal is afkomstig van onder anderen de Ierse dichter Seamus Heany (geboren 1939) ─ die inmiddels is opgeklommen tot elder statesman of poetry ─, Thomas Stearns Eliot (1888-1965) en Oscar Wilde (1854-1900). Ter afwisseling klinkt muziek van onder meer Leoš Janáček (1854-1928), van de Schot Hamish McCunn (1868-1916) en van Sergej Prokofjev (1891-1953). 
Seamus Heany in 2009, spreekt de Law Society
van het  University College  Dublin toe.
Seamus Heany was al decennia lang voor mij geen onbekende dichter. In 1982 vond ik in het filiaal van Boekhandel De Slegte in mijn woonplaats een toen nog nieuwe bundel, North (1975), voor de somma van 50 cent omdat er sprake was van een misdruk. Aan de hoek omgevouwen, maar te groot, vel, waardoor de teksten aan beide zijden toch nog konden worden afgedrukt.
Pas enkele dagen geleden, op datzelfde dag dat voor mij bekend werd dat Seamus Heany in genoemd BBC-programma aan de orde zou komen, vond ik weer een bundel van deze poëet, en weer voor vijftig cent ─ zij het nu op basis van onze huidige euro ─Stations, voor het eerst uitgekomen in 1975. De daarin voorkomende stukken stammen deels uit de jaren 1970/71, maar een groot deel ervan ontstond heel snel in 1974. Het geheel van die bundel valt te kwalificeren als poetisch proza.
De uitzending zal worden gerealiseerd tussen 23:15 uur onze tijd op zondagavond en 00:30 uur in de nacht van maandag 25 april, als het in het land van herkomst echter nog zondag is.

zondag 3 april 2011

BBC Radio 3 op 3 april:Words and Music

Standbeeld van de
dichter John Betjeman
In de aflevering van het BBC Radio 3-programma Words and Music die op zondag 3 april, vanaf (onze tijd) 23:15 uur wordt uitgezonden, en die tot 00:30 uur in de nacht op maandag 4 april duurt, kunt u luisteren naar proza, muziek en poëzie welke hun inspiratie hebben gevonden in de jaren veertig van de vorige eeuw.
Voordrachten zullen worden gehouden door David Haig en Deborah Findlay. De teksten die men te horen krijgt, zijn afkomstig uit het oeuvre van respectievelijk Cecil Day-Lewis (1904-1972), John Betjeman (1906-1984) en Wystan Hugh Auden (1907-1973).

De muziek die daarbij aan de orde komt, stamt van componisten met een internationale uitstraling: één Rus, Sergej Prokofjev (1891-1953), en twee Britten: Ralph Vaughan Williams (1872-1958) en Benjamin Britten (1913-1976).

zondag 27 maart 2011

The essay van BBC Radio 3: Beïnvloed door.....

Jon Boden (geb. 1977) is zanger van de folkband Bellowhead en hem is gevraagd aan welke invloeden hij heeftblootgestaan. Daarop antwoordt hij, in de eerste aflevering van het BBC Radio 3-programma The essay, dat op werkdagen tussen 00:00 uur en 00:15 uur — onze tijd — uur wordt uitgezonden, en dat gedurende die vijf dagen van de week één thema heeft. In de week van maandag 28 maart tot en met vrijdag 1 april is dat Under the influence. John Boden antwoordt dat de schrijvers Cormac Mc Carthy (geb. 1933) en John Christopher (pseudoniem van Samuel Youd, geb. 1922) bronnen van inspiratie zijn.


Jon Boden van de folk band Bellowhead tijdens het Cambridge Folk Festival in 2009.

In de nacht van dinsdag op woensdag, onze tijd, praat opnieuw iemand uit de wereld der kunsten: deze keer is dat theaterdirecteur Emma Rice; een dag later komt de wereld van de dans even in de radiofonische schijnwerpers, als in de derde aflevering de Indiase choreograaf Shobana Jeyasingh komt vertellen welke invloeden een stempel hebben gedrukt op haar wijze van dansen.
Tijdens de vierde nacht — die evenals alle vier andere, in deze context slechts een kwartier duurt — worden de luisteraars nog even geconfronteerd met een wat verder verleden: de Nederlandse Gouden Eeuw: Johannes Vermeer (1632-1675) komt in het vizier, doordat de sterk sociaal geëngageerde fotograaf Tom Hunter (geboren in 1965 te Bornemouth) komt vertellen hoe sterk de invloed van deze schilder is op zijn eigen werk. 

Een vastgelegd moment als dit heeft de 
Engelse fotograaf Tom Hunter intens
geïnspireerd: Johannes Vermeer:
Dame en diensbode (ca.1666).
Dat is niet zo onbegrijpelijk, aangezien schilderijen van Vermeer niet zelden de indruk maken dat het ook daarbij om foto's gaat, en in een letterlijke betekenis van het woord foto is dat immers ook het geval.
De uit Jamaica afkomstige schrijver Kei Miller (geb. 1978) leeft tegenwoordig in Glasgow. Hij zal gedurende de laatste bijdrage — in de nacht van vrijdag 1 op zaterdag 2 april, onze tijd — vertellen over  zijn opvoeding en over zijn voorliefde voor reizen, en hoe die het profiel van zijn schrijverschap hebben bepaald.

zondag 20 februari 2011

BBC-vizier op de Duitse schrijver Georg Büchner

Georg Büchner (1813-1837), hier ongeveer
zeventien jaar oud. Hij draagt een blauw
bijou van een Vrijmetselaarsloge.
In het theater- annex hoorspel-programma Drama on 3 dat, in principe elke zondagavond via de Britse zender BBC Radio 3, vanaf 21:00 uur onze tijd, wordt uitgezonden, is de titel van de aflevering van zondag 20 februari Woyzeck, verwijzend naar het onvoltooide drama uit 1736 van de wel zeer jong gestorven Duitse schrijver Georg Büchner (1813-1837).
In aansluiting daarop wordt, tussen 22:00 uur en 22:30 uur — in een muziekprogramma van dezelfde zender, dat deze keer de titel draagt Music for Büchner, dat te beluisteren valt tussen 22:00 uur tot 22:30 uur — werk uitgezonden, dat rechtstreeks met drama's van deze geniale auteur te maken hebben.
Geopend wordt dat programma met een Fragment uit de opera Wozzeck, gecomponeerd in de jaren 1917/22, en voor het eerst uitgevoerd in 1925, van Alban Berg (1865-1935). Vervolgens wordt een suite gespeeld uit Dantons Tod uit 1947 (revisie 1955) van de Oostenrijkse componist Gottfried von Einem (1918-1996).

maandag 17 januari 2011

Vijf keer een kwartier over Michel de Montaigne

In The essay, een programma van BBC Radio 3 dat elke avond van de vijf werkdagen laat wordt uitgezonden— in onze tijdzone is het al middernacht (en officieel de volgende dag van die, welke staat aangekondigd) als het programma begint, maar in de vestigingsplaats van de zender in kwestie en de relatief wijde omgeving ervan is het dan 23:00 uur —, is deze week vijf maal een kwartier aandacht ingeruimd voor de Franse auteur, politicus en filosoof Michel de Montaigne (1533-1592). In de praktijk van de radioluisteraars in onze contreien houdt dat in dat ze in de nacht van maandag tot en met vrijdagnacht, al die dagen van 00:00 uur tot 00:15 uur kunnen luisteren naar een afleveren van de vijfdelige serie.
In onze huidige tijd geniet deze man in wezen nog 'slechts' bekendheid als auteur van zijn bijzondere, want filosofisch diepgravende essays over alledaagse zaken, niet alleen in het leven van intellectuelen en mensen die boven de materie staan. Zijn essays vormen een omvangrijk oeuvre, die in de loop van inmiddels wat meer dan de laatste vier eeuwen op tal van manieren zijn uitgegeven, niet alleen in zijn eigen land en dito taal, maar tevens in tal van vertalingen.

Hoewel ik reeds in het bezit was van een complete editie in één band uit de jaren tachtig van de twintigste eeuw, en enkele ingekorte studie-uitgaven, al dan niet met kanttekeningen en/of illustraties, kon ik het toch niet laten de tweedelige Garnier-editie uit de negentiende eeuw te kopen, die tussen de afgeschreven boeken, voor de somma van één euro voor de twee delen, in kratten van een antiquariaat werd aangeboden. Die beide delen waren voorzien van bibliotheekbanden met een decent en sober, blauw/zwart gemarmerd voorplat. Zowel het tekstgedeelte van de titelpagina, alsook de gravure die een voorstelling bidt van de auteur, en die zich als frontispice in het eerste deel van de uitgave in kwestie bevindt, kunt u hierboven aanschouwen.

Edities
In 1580 heeft Montaigne te Bordeaux — een stad waar hij enige jaren burgemeester is geweest — de eerste editie van zijn Essais in twee boeken gepubliceerd; acht jaar daarna verschijnt in Parijs een versie waaraan een derde boek is toegevoegd, alsmede zeshonderd aanvullingen op de beide eerste boeken.

Signatuur van Michel de Montaigne.
Tussen 1589 en het overlijden van de auteur — op 13 september 1592 — heeft de schrijver die drie delen nogmaals voorzien van toevoegingen in de marges en de interlinies. Pierre de Brach, bevriend met Montaigne, en Mademoiselle de Gournay, Montaigne's stiefdochter, hebben in een editie van 1595 alsnog deze handgeschreven aanvullingen opgenomen, zij het dat ze voordien meenden, al deze toevoegingen te moeten corrigeren en zo gemeend, zo gedaan. 

maandag 13 december 2010

BBC Radio 3: vijf avonden een kwartiertje schaken

In het programma The essay, dat elke avond tussen middernacht en 00:15 wordt uitgezonden door de Britse zender BBC Radio 3, is het thema gedurende de dagen dinsdag tot en met zaterdag — steeds gerekend vanuit onze tijd — Checkmate. Daarin worden diverse aspecten van het schaakspel behandeld.


Chinese schaakstukken uit de negentiende eeuw.

Dat begint in de nacht van maandag 13 op dinsdag 14 december met deel 1:
Over the board. Tijdens de daarop volgende nacht volgt deel 2 met als titel: Fool's mate — bringing chess back home to India.
In de nacht van woensdag op donderdag is de zender toe aan het derde deel: Simultaneous display — chess on the air. Voor het daarop volgende nachtelijke kwartier heeft de zenderde aflevering Queening — MAD Queen's chess in petto.
In de nacht op zaterdag is het eerste kwartier van onze tijd door BBC Radio 3-programma The essay gereserveerd voor het laatste onderdeel van deze aflevering: The sacrifice  how to lose against a tsar.